‘Al Fadimem’ Türküsü’nün Kayıp Hikayesi Aydınlatıldı: Duygusal Gerçekler Ortaya Çıktı
Afyonkarahisar’ın İscehisar ve Bayat ilçelerine bağlı köylerinde yıllardır dilden dile dolaşan, hüzünlü bir aşkın sembolü haline gelen ‘Al Fadimem’ türküsünün ardındaki gerçek hikaye, yapılan kapsamlı bir proje ile gün yüzüne çıkarıldı. haberses.com.tr olarak, bu eşsiz eserin perde arkasını aralıyoruz.
TÜBİTAK Destekli Proje, Türkülerin Kayıp Belleğini Canlandırdı
Türk Dili ve Edebiyatı alanında TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması kapsamında hayata geçirilen çalışma, İscehisar Faruk Öksüz Anadolu İmam Hatip Lisesi’nde tarih öğretmeni Faruk Karakuş danışmanlığında, 12. sınıf öğrencisi Ertuğrul Meriç Boydemir tarafından yürütüldü. “Sözden Ezgiye: Fadime ile Efe Kadir’in Hikâyesinin Türküsüyle Yaşayan Belleği” adını taşıyan proje, türkülerin zamanla nasıl değiştiğini ve unutulan orijinal sözlerini ortaya koymayı hedefledi.
Halk Kültüründe Türkülerin Yeri ve Anlam Değişimleri
Araştırmanın temelini, halk kültürünün en önemli taşıyıcılarından olan türkülerdeki söz ve anlam kaymaları oluşturdu. Bu bağlamda, ‘Al Fadimem’ türküsünün kahramanları Fadime Bostan ve Efe Kadir ile aynı döneme tanıklık etmiş akrabalar ve köylülerle yapılan derinlemesine mülakatlar, projenin en değerli verilerini sundu. Bu görüşmeler sayesinde, türküye ilham veren gerçek olaylar ve karakterler hakkında ilk elden bilgilere ulaşıldı.
Bir Sevdanın Türküye Dönüşen Acı Yolculuğu
Yapılan saha çalışmaları ve mülakatlar, türküdeki aşkın hazin öyküsünü gözler önüne serdi. Efe Kadir’in yoksulluğu nedeniyle düğün yapacak gücü olmaması, sevdiği Fadime’yi kaçırmaya karar vermesine yol açtı. Fadime de gönüllü olarak bu kaçışa eşlik etti. Ancak, o dönemde yaş kaydının resmiyette tutulmaması nedeniyle Fadime’nin yaşı küçük gösteriliyordu. Ailesinin şikayeti üzerine Efe Kadir tutuklanıp hapse gönderildi. Fadime ise ailesi tarafından başka biriyle evlendirildi. Bu ayrılık, Efe Kadir’in cezaevinde yaşadığı acıları ve özlemi dile getiren türkülere dönüştü. İşte dillere pelesenk olan ‘Al Fadimem’ türküsü de bu ağıtlardan biriydi.
40 Yıllık Ses Kaydı, Türküye Hayat Verdi
Projenin en çarpıcı bulgularından biri, Efe Kadir’in kendi sesinden kaydedilmiş, yaklaşık 40 yıllık bir ses kasetinin bulunması oldu. 1985 yılında Belçika’da yaşayan oğlu Hasan Kilci’nin talebi üzerine yapılan bu kayıt, Efe Kadir’in türkünün dört kıtasını bizzat seslendirdiğini ortaya koydu. Ali Kalkan, Veli Kilci ve diğer aile bireyleri tarafından özenle saklanan bu kaset, türkülerin orijinal sözlerine ulaşmada kritik bir rol oynadı. Bu sayede, günümüzde bilinen sözlerden farklı, daha önce hiç duyulmamış kıtalar da derlenerek türkülerin zaman içindeki değişim süreci somut delillerle belgelendi.
haberses.com.tr olarak, bu değerli çalışmanın halk kültürümüzün zenginliğini ortaya koyması ve unutulmaya yüz tutmuş ezgileri yeniden canlandırması açısından büyük önem taşıdığını vurgulamak isteriz. ‘Al Fadimem’ türküsünün ardındaki gerçek hikayenin aydınlatılması, kültür mirasımıza sahip çıkma bilincini de pekiştirmektedir.
