İzmir’de Vatandaşın İmar Cezası Yargıdan Döndü: ‘Aynı Fiilden İki Kez Cezalandırılamazsınız’ İlkesi Vurgulandı

İzmir‘in Karabağlar ilçesinde, gecekondusuna yaptığı eklenti nedeniyle hem adli hem de idari para cezası kesilen bir vatandaşın, belediye tarafından uygulanan 980 bin TL’lik idari para cezası, mahkeme tarafından iptal edildi. Bu önemli karar, aynı eylemden dolayı iki kez cezalandırılamayacağı yönündeki evrensel hukuk ilkesini hatırlatarak, benzer durumda olan binlerce kişi için emsal teşkil ediyor.

Karabağlar’da Yaşanan Olay ve Yasal Süreç

Karabağlar ilçesi Bozyaka Mahallesi’nde yaşayan K.F. isimli vatandaşın, mevcut konutuna izinsiz bir ekleme yapması üzerine başlayan süreçte, Karabağlar Belediyesi encümeni tarafından yıkım kararı alındı. Bununla birlikte, belediye tarafından vatandaşa 980 bin TL tutarında bir idari para cezası uygulandı ve savcılığa suç duyurusunda bulunuldu. Adli makamlarca yapılan yargılamada ise vatandaş hakkında verilen hapis cezası, para cezasına çevrildi.

Hukukun Üstünlüğü: ‘Non Bis In Idem’ Prensibi Devrede

Vatandaşın avukatı Mehmet Harun Elçi aracılığıyla idare mahkemesine taşıdığı davada, mahkeme emsal niteliğinde bir karara imza attı. Mahkeme, evrensel hukuk prensiplerinden biri olan ve ‘aynı fiilden dolayı iki kez ceza verilemez’ anlamına gelen ‘Non Bis In Idem’ ilkesine dayanarak, belediyenin kestiği idari para cezasını hukuka aykırı buldu ve iptal etti. Bu karar, vatandaşların karşılaştığı çifte standartlara karşı önemli bir hukuki dayanak oluşturuyor.

Avukat Elçi’den Vatandaşlara Çağrı: ‘Dava Açmaktan Çekinmeyin’

Alınan kararı değerlendiren Avukat Mehmet Harun Elçi, bu hukuki zaferin, imar mevzuatına aykırı yapılaşma nedeniyle mağduriyet yaşayan çok sayıda vatandaş için bir umut ışığı olduğunu belirtti. Elçi, yaptığı açıklamada, “Evrensel bir hukuk ilkesi olan ‘non bis in idem’ gereğince, aynı eylemden ötürü iki kez cezalandırma olmaz. Türk Ceza Kanunu (TCK) madde 184 kapsamında imar kirliliğine neden olmaktan ceza alan bir kişiye, idari yoldan ayrıca ağır para cezaları kesilmesi hukuka aykırıdır. Mahkemeler, bu tür çifte cezalandırmaları iptal etmektedir.” ifadelerini kullandı.

Çifte Cezalandırmanın Hukuki Boyutu ve Vatandaş Hakları

Avukat Elçi, kaçak yapılaşma yapanların tamamının rant peşinde koşan kişiler olmadığını vurgulayarak, özellikle dar gelirli vatandaşların, bazen farkında olmadan veya zorunluluktan kaynaklanan nedenlerle yüz binlerce liralık cezalarla karşı karşıya kaldığını dile getirdi. Belediyelerden encümen kararı tebliğ alan vatandaşların, haklarını aramaları ve hukuki yollara başvurmaktan çekinmemeleri gerektiğini belirten Elçi, şunları ekledi: “Vatandaşlarımızın bilinçli olmalarını, kendilerine tebliğ edilen encümen kararlarına karşı idare mahkemelerinde iptal davası açmalarını öneriyorum. Aldığımız bu emsal karar, vatandaşların çifte cezalarla mağdur edilmesinin önüne geçen, hukuk devletini güçlendiren bir karardır.” Bu gelişme, imar cezası iptali konusunda önemli bir dönüm noktası olarak kaydedildi.